شکنندگیِ مرزها / نیکو علیدوستی
دربارۀ مجموعه عکس «خانهای که به اشتراک گذاشتیم» از ابوالفضل دنگچی در نمایشگاه گروهی عکس مستند «وضعیت»، ۲۳ مرداد تا ۳ شهریور ۱۴۰۵، گالری اُ
در مجموعه عکس «خانهای که به اشتراک گذاشتیم»، تولید محتوا برای فضای مجازی از تبلیغات تا ضبط ویدئوهای انگیزشی در خانۀ محل سکونت دو دوست عکاس مستندنگاری شده است که موضوعی فراگیر در جهانِ امروز است. در بیانیۀ او اشاره شده است که «مرز میان کار و زندگی خصوصی آنها (تولیدکنندگان محتوا) محو شده و تا کنار تخت آنها پیشروی نموده است». به نظر میرسد در عکسهای او مرز میان کادر و خارج از کادر، مرز میان جهان ساختگی و امر واقع و مرز میان این خانه با شهر و جامعه نیز شکسته میشود.
عکسهای او تصاویری پوستکنده از زیست مدرن تکنولوژیک است که با آروارههای خود ما را میبلعد و به موجوداتی از خود بیگانه مبدل میکند. مدرنیتهای اسیر سرمایه و انسانهای سرگردان در جهان تصاویر ساختگی.
گویی در عکسهای او با دو جهان مواجه هستیم. جهان واقع و جهان ساختگی. جهانی با صحنهآرایی فراواقعیت در مقابل دوربین سوژههای عکاس برای تولید محتوا و دیگری، جهان ملالآور واقع در مقابل دوربین خود عکاس. او در عکسهایش بیوقفه آنچه را واقعی میانگاریم مسألهدار میسازد و بر فاصلهای که بین ما و جهان واقعی به میانجی تصویرهای تبلیغی یا انگیزشیِ تولید شده در فضای مجازی ایجاد میشود پافشاری میکند. ما در کادر هر عکس، جهان به ظاهر واقع را میبینیم در حالیکه جهان ساختگیِ تولید شده در ورای کادر است که عکاس آن را از ما دریغ داشته و ما را با واقعیت روبهرو میکند. در برخی عکسها نیز مرز میان این دو جهان، با دمایِ رنگ و نورهایِ سرد و گرم در دو سوی کادر بازنمایی شده است.
در تعدادی از عکسهای او نورهای تابیده بر چهرههای سوژهها از یک منبع نور درون کادر، یادآور نور افکنده شده بر چهرۀ بازیگران بر صحنه تئاتر است و بسانِ ذرهبینی آنها را از جهان واقع اطراف جدا نموده و به عنوان محرک تخیل، در جهان ساختگی ورای کادر (تصاویر تولید محتوا) که از بیننده عکس پنهان است، به کاوش وامیدارد اما چهرههای منجمد سوژهها در عکسها (به استثنای دو عکس) تجسمی است از عدم دستیابی آنها به آنچه خیال کرده و برساخته بودند تو گویی درِ آگاهی آنها از لولای جهان ساختگی خارج شده و به جهان واقع بازگشتهاند. نور همچنین با جدا کردن هر یک از سوژهها، بازتابی است از تبدیل شدن فردیت به انزوای آنها در جهان مدرن.
در نهایت به نظر میرسد با شیوع سرگردانیِ همگی ما از سوژههای عکاس تا بینندگان عکس در جهان مصنوعِ تولیدِ تصاویر در فضای مجازی، مرز میان کادر با خارج از کادر و حد خانۀ عکاسی شده با شهر و جامعه محو شده و چنین مینماید که این خانه، پیشتر به اشتراک گذاشته شده است.
